Kısa bir süre önce, Ira Levin tarafından 1972’de kaleme alınmış Stepford Kadınları adlı eseri okuma fırsatım oldu. Kitaptan hareketle 2004 yılında yayımlanmış olan ‘The Stepford Wives’ isimli filmi de izledim. Namıdiğer: “Kusursuz Ev Kadınları”…
Karakter Analizleri
Kitap, bir çiftin çocukları ile beraber Stepford kasabasına taşınmasıyla başlıyor. Baş karakter Joanna güçlü bir kadın profili çizerken eşi Walter da kadın haklarına saygılı, sağduyulu ve çok da görmeye alışık olmadığımız bir erkek karakteriyle karşımıza çıkıyor. Sayfalarda ilerledikçe Walter’ın ev işleriyle oldukça yakından ilgilendiğine, çocuklar konusunda son derece dikkatli olduğuna ve eşine her fırsatta yardım ettiğine tanık oluyoruz.
Ancak bu ailenin aksine Stepford kasabasında yaşam böyle ilerlemiyor. Kadınlar son derece kusursuz görünümleriyle sadece ev işi yapmaya vakit bulabilirken, erkekler kasabanın ‘Erkekler Kulübü’ adlı topluluğunda sık sık toplanıp vakit geçiriyorlar. Kasabada kadınların toplanabileceği bir ortam ya da topluluk ise elbette ki yok.
Bu durumdan bir hayli şüphe ve rahatsızlık duyan Joanna ise çevresindeki birçok kadınla konuşarak bir nebze farkındalık oluşturmaya çalışıyor. Neredeyse klonlanmış ölçüde aynı ve eksiksiz davranan mükemmel kadınların, Joanna’nın dediklerini bile dinlemediklerini kolaylıkla anlayabilirsiniz.
Kitapta geçen Bobbie ve Charmaine karakterleri, Joanna gibi düşünen ve yaşayan diğer iki kadın. Kent, bu üçlünün dışında ev işi yapmaktan başını dahi kaşımaya vakti olmayan kadınlardan hatta robotlardan oluşuyor. Charmaine ve eşinin bir hafta sonu tatiline çıkmasından sonra, Charmaine tamamen değişiyor. O da bir Stepford kadınına dönüşüyor. Bunun karşısında şaşkına dönen Joanna ve Bobbie ‘Erkekler Kulübü’ denen yerde erkeklerin kadınları kusursuz birer objeye dönüştürdüğüne inanıyorlar. Doğrusu çok da haksız çıkmıyorlar. İki kadın da eşlerini ikna edip Stepford’dan taşınmak isterken Bobbie’nin de Stepford’un kusursuz, sarışın, zayıf kadınlarından biri olmasını okuyoruz.
Genel Bir Bakış
Joanna yaptığı araştırmalar sonucunda kasabadaki kadınların geçmişte önemli mevkilerde olan başarılı kadınlar olduğunu fark ediyor. Değişimin bir gün kendisini de ele geçireceğinden ve diğer kadınlara benzeyeceğinden korkuyor.
Bu noktada kitabın başlarında eşine destekleyici tavırlarını ve yardımını ihmal etmeyen Walter da arkadaşları gibi davranmaya başlıyor. Joanna’ya değişmesini, bakımlı olmasını, hiç değilse ruj sürmesini öneriyor.
Eser Karşılaştırması
Kitap ve filmi bitirip zihnimde değerlendirdiğimde, filme kitabın bir tamamlayıcısı gözüyle bakabildim. Bu yüzden filmi izlemeyi düşünüyorsanız önce mutlaka kitabı okumanızı öneririm. Filmi izlerken kitapta geçen bazı karakterlere rastlamadığımız gibi, kitapta aydınlatılmamış bazı kısımlara film sahnelerinde yer verilmesinin hoşuma gittiğini söyleyebilirim.
Filmden bahsedebileceğim diğer bir nokta ise, oyuncuların özenle seçilmesiydi. Kitabı okurken gözümün önünde canlanan karakterlerle filmdeki oyuncular benzeşiyordu. Özellikle Christopher Walken’ın canlandırdığı Mike Wellington karakteri bence harikaydı. Oyuncular karakterlere uygun aktarılmıştı.
Kitap ve filmin birbiriyle aynı noktada bitmediğini görmek, bizlere iki alternatif sonu da düşünebilme keyfini veriyor. Açıkçası kitabı okumadan filmi izleseydim bu denli seyir zevki alamayacağımı düşünüyorum.
Değerlendirme
Kitap okunabilirlik açısından oldukça akıcı ve kolay sindirilebilir nitelikteydi. Konunun içinde barındırdığı gizil mesajlar dünyamızı açıkça işaret ediyordu. Özellikle filmi izlerken tüm yaşananların Joanna’nın düşü çıkması isteğine kapıldım. Filmde kitaptan farklı olarak erkeklerin yaptıklarıyla yüzleşmesini, kadınların kendilerinden önde oldukları bir dünyada erkek gibi hissedemediklerini, başarılı kadınları baltalamaya çalıştıklarını, kıskandıklarını görüyoruz. Walter bir repliğinde; tüm arkadaşlarını işaret ederek harika kadınlarla evlendiklerini ve onların altında kaldıklarını söylüyor, Joanna’nın kendisinden fazla maaş almasını, ondan daha iyi tenis oynamasını bile dert ettiğini itiraf ediyor.
Son Deyiş
Kusursuzlukların altında gizlenmiş detaylara hâkim olmanız ve keyifli saatler geçirebilmeniz adına, kitabı da filmi de sizlere öneriyorum.
Sorgulayabildiğimiz ve değiştirilmediğimiz dünya düzenine!
